Bản vẽ nhà xưởng là cơ sở quan trọng giúp quá trình thi công diễn ra chính xác, tối ưu chi phí và đảm bảo công trình vận hành hiệu quả sau khi đưa vào sử dụng. Một bộ hồ sơ thiết kế đầy đủ còn hỗ trợ kiểm soát kỹ thuật, hạn chế phát sinh và đáp ứng các yêu cầu pháp lý trong xây dựng. Vậy trong một bộ bản vẽ nhà xưởng hoàn chỉnh sẽ bao gồm những hạng mục nào? Cùng SONGLAMCONS tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
I. Các hạng mục trong bộ bản vẽ nhà xưởng
Bản vẽ nhà xưởng là tài liệu kỹ thuật mô tả phương án xây dựng và các hệ thống kỹ thuật của công trình trước khi thi công. Một bộ hồ sơ thiết kế nhà xưởng đầy đủ sẽ bao gồm những hạng mục sau:
1. Bản vẽ tổng mặt bằng
Bản vẽ tổng mặt bằng là một trong những bản vẽ quan trọng trong bộ hồ sơ thiết kế nhà xưởng, thể hiện cách bố trí tổng thể công trình trên khu đất. Bản vẽ cho biết vị trí nhà xưởng, kho, khu văn phòng, công trình phụ trợ và hệ thống hạ tầng kỹ thuật trong phạm vi dự án.
Đối với các hồ sơ quy hoạch, tỷ lệ 1/500 thường được sử dụng để thể hiện tương quan vị trí, kích thước và khoảng cách giữa các hạng mục trên khu đất.

Nội dung bản vẽ thường thể hiện:
- Vị trí và phạm vi các công trình: nhà xưởng sản xuất, kho, văn phòng và các khu vực phụ trợ.
- Giao thông nội bộ: cổng ra vào, đường xe cơ giới, lối đi và khu vực phục vụ vận chuyển hàng hóa.
- Hạ tầng kỹ thuật: cấp điện, cấp nước, thoát nước mưa, thoát nước thải và các tuyến kỹ thuật liên quan.
- Khu vực phụ trợ và cảnh quan: bãi xe, cây xanh, sân bãi và các không gian phục vụ vận hành.
2. Bản vẽ kiến trúc
Trong bộ bản vẽ nhà xưởng, bản vẽ kiến trúc giúp thể hiện hình dáng, kích thước và cách tổ chức không gian của công trình. Qua đó, chủ đầu tư và đơn vị thi công có thể hình dung rõ các khu vực sản xuất, kho, văn phòng, khu phụ trợ và các yêu cầu hoàn thiện trước khi triển khai xây dựng.
Thông thường, hồ sơ kiến trúc sẽ gồm các nội dung chính như:
- Mặt bằng công năng: Bố trí khu sản xuất, kho hàng, văn phòng, phòng kỹ thuật và lối di chuyển nội bộ nhằm tối ưu vận hành.
- Bản vẽ mặt đứng: Thể hiện hình dáng bên ngoài công trình, chiều cao, mái, cửa và tỷ lệ tổng thể của nhà xưởng.
- Bản vẽ mặt cắt: Mô tả không gian bên trong theo phương đứng như chiều cao thông thủy, kết cấu mái và khu vực lắp đặt máy móc.
- Chi tiết kiến trúc: Triển khai các hạng mục như cửa, mái, nền sàn, chống nóng, chống thấm hoặc panel kỹ thuật.
3. Bản vẽ kết cấu
Bản vẽ kết cấu là phần thể hiện hệ khung chịu lực chính của công trình, giúp đảm bảo độ bền và an toàn cho nhà xưởng trong quá trình vận hành.
Nội dung thường gồm móng, cột, dầm, sàn, khung thép, kèo thép, xà gồ và các chi tiết liên kết cấu kiện. Đây là hạng mục ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng chịu tải, độ an toàn và tuổi thọ công trình trong quá trình sử dụng.
4. Bản vẽ điện động lực và chiếu sáng
Bản vẽ điện động lực và chiếu sáng thể hiện phương án cấp điện và bố trí hệ thống điện phục vụ hoạt động sản xuất, vận hành trong nhà xưởng. Nội dung bản vẽ thường thể hiện vị trí tủ điện, tuyến cáp, máng cáp, các điểm cấp nguồn, ổ cắm và hệ thống chiếu sáng theo từng khu vực.
Hệ thống điện động lực được bố trí để cấp nguồn cho máy móc, dây chuyền sản xuất và các thiết bị công suất lớn, trong khi hệ thống chiếu sáng đảm bảo điều kiện ánh sáng phù hợp cho khu vực sản xuất, kho, văn phòng và các không gian phụ trợ.
Bản vẽ là cơ sở để triển khai lắp đặt hệ thống điện đúng vị trí, đúng công suất và đồng bộ với kiến trúc, kết cấu của nhà xưởng.
>> Hệ thống điện công nghiệp gồm những thành phần nào?
5. Hệ thống cấp thoát nước
Bản vẽ hệ thống cấp thoát nước thể hiện phương án cấp nước và thu gom, thoát nước cho nhà xưởng, phục vụ nhu cầu sản xuất, sinh hoạt và các khu vực phụ trợ. Nội dung bản vẽ thường thể hiện tuyến đường ống, vị trí bể chứa, hố ga, điểm cấp nước, thoát nước và các hạng mục liên quan.
Việc triển khai hệ thống cấp thoát nước đồng bộ với các hạng mục khác trong bộ bản vẽ nhà xưởng giúp đảm bảo khả năng vận hành ổn định, đáp ứng nhu cầu sử dụng và hạn chế phát sinh trong quá trình thi công.
6. Bản vẽ HVAC
Bản vẽ HVAC thể hiện phương án thiết kế và bố trí hệ thống điều hòa không khí, thông gió và xử lý không khí cho các khu vực trong nhà xưởng. Tùy theo công năng và yêu cầu sản xuất, hồ sơ có thể thể hiện vị trí thiết bị như AHU, FCU, Chiller, quạt thông gió, hệ thống ống gió và các đường ống kỹ thuật liên quan.
Đối với những nhà xưởng có yêu cầu kiểm soát môi trường sản xuất, hệ thống HVAC có thể được thiết kế để kiểm soát các yếu tố như nhiệt độ, độ ẩm, lưu lượng và chất lượng không khí theo yêu cầu của từng khu vực.
Bản vẽ HVAC là cơ sở để triển khai lắp đặt thiết bị, đường ống và hệ thống phân phối không khí, đồng thời đảm bảo sự phối hợp với kiến trúc, kết cấu và các hệ thống kỹ thuật khác trong nhà xưởng.
>> Các vấn đề cần lưu ý khi thiết kế HVAC
7. Hệ thống phòng cháy chữa cháy (PCCC)
Bản vẽ hệ thống PCCC thể hiện phương án bố trí các hệ thống phòng cháy, chữa cháy và thoát nạn cho nhà xưởng, nhằm đảm bảo an toàn cho con người, tài sản và hoạt động sản xuất trong quá trình vận hành.

Nội dung bản vẽ thể hiện hệ thống báo cháy, đầu phun sprinkler, họng nước chữa cháy, tủ điều khiển, đèn exit, biển báo và các lối thoát hiểm trong công trình.
Bản vẽ PCCC là cơ sở để triển khai lắp đặt hệ thống đúng vị trí, đồng bộ với kiến trúc và các hệ thống kỹ thuật khác, đồng thời phục vụ công tác thẩm duyệt, nghiệm thu và đưa công trình vào sử dụng theo quy định.
**Quy định PCCC cho nhà xưởng công nghiệp
II. Hướng dẫn đọc bản vẽ kỹ thuật nhà xưởng
1. Nhận biết các ký tự
Trong hồ sơ thiết kế nhà xưởng, các bản vẽ thường sử dụng nhiều ký hiệu và chữ viết tắt để thể hiện kích thước, cao độ, cấu kiện xây dựng và các hệ thống kỹ thuật. Việc hiểu các ký hiệu cơ bản sẽ giúp chủ đầu tư và đơn vị thi công dễ dàng đọc hiểu bản vẽ hơn. Một vài nhóm ký hiệu như:
| KÝ HIỆU KIẾN TRÚC & KẾT CẤU | KÝ HIỆU HỆ THỐNG ĐIỆN | ||
| Ký hiệu | Ý nghĩa | Ký hiệu | Ý nghĩa |
| L | Length – Chiều dài | MDB | Main Distribution Board – Tủ điện tổng |
| W | Width – Chiều rộng | DB | Distribution Board – Tủ điện phân phối |
| H | Height – Chiều cao | ATS | Automatic Transfer Switch – Tủ chuyển nguồn tự động |
| R | Radius – Bán kinh | L | Lamp – Đèn chiếu sáng |
| GL | Ground Level – Cao độ mặt đất | O | Outlet – Ổ cắm điện |
| FL | Floor Level – Cao độ sàn | S | Switch – Công tắc điện |
| EL | Elevation – Cao độ công trình | EM | Đèn chiếu sáng sự cố |
| ±0.000 | Cốt cao độ chuẩn | ||
| D | Door – Cửa đi | ||
| WDW | Window – Cửa sổ | ||
| KÝ HIỆU HỆ THỐNG HVAC | KÝ HIỆU HỆ THỐNG CẤP THOÁT NƯỚC & PCCC | ||
| Ký hiệu | Ý nghĩa | Ký hiệu | Ý nghĩa |
| AHU | Air Handling Unit – Thiết bị xử lý không khí | CW | Cold Water – Nước cấp |
| FCU | Fan Coil Unit – Dàn lạnh FCU | RW | Rain Water – Nước mưa |
| EF | Exhaust Fan – Quạt hút | FH | Fire Hydrant – Họng nước chữa cháy |
| OA | Outdoor Air – Gió tươi | SPK | sprinkler – Đầu phun chữa cháy tự động |
| SA | Supply Air – Gió cấp | FA | Fire Alarm – Hệ thống báo cháy |
| RA | Return Air – Gió hồi | ||
Đây là những ký hiệu xuất hiện phổ biến trong hầu hết các bộ bản vẽ thiết kế nhà xưởng.
2. Cách đọc bản vẽ
Một bộ hồ sơ thiết kế nhà xưởng gồm nhiều bản vẽ khác nhau. Để dễ dàng theo dõi và hiểu được nội dung hồ sơ, nên đọc theo trình tự sau:
- Bước 1: Xem thông tin tổng quan của hồ sơ
Trước khi đi vào chi tiết, cần kiểm tra các thông tin cơ bản như tên dự án, chủ đầu tư, đơn vị thiết kế, tỷ lệ bản vẽ và các ký hiệu được sử dụng trong hồ sơ. Đây là cơ sở giúp đọc và đối chiếu các bản vẽ chính xác hơn.
- Bước 2: Đọc bản vẽ kiến trúc
Nên bắt đầu từ bản vẽ tổng mặt bằng và mặt bằng công năng để hình dung vị trí nhà xưởng, kho, văn phòng và các khu vực chức năng. Sau đó xem các bản vẽ mặt đứng, mặt cắt để hiểu rõ kích thước, chiều cao và hình dáng tổng thể của công trình.
- Bước 3: Đọc bản vẽ kết cấu
Phần kết cấu cho biết giải pháp chịu lực của nhà xưởng, bao gồm móng, cột, dầm, khung thép, kèo thép và các chi tiết liên kết. Đây là hạng mục quan trọng giúp đánh giá khả năng chịu tải và độ bền của công trình.
- Bước 4: Đọc bản vẽ hệ thống kỹ thuật
Cuối cùng là các bản vẽ MEP như điện, cấp thoát nước, HVAC và PCCC. Các bản vẽ này thể hiện vị trí thiết bị, đường ống, tuyến cáp và giải pháp kỹ thuật phục vụ quá trình vận hành nhà xưởng.
>> 7 nguyên tắc thiết kế bản vẽ cơ điện (MEP)
Lưu ý: Khi đọc bản vẽ, nên đối chiếu giữa mặt bằng, mặt cắt và các bản vẽ chi tiết để có cái nhìn đầy đủ hơn về công trình. Đồng thời, việc nắm được các ký hiệu cơ bản sẽ giúp quá trình đọc và kiểm tra hồ sơ trở nên dễ dàng hơn.
III. Một số loại bản vẽ nhà xưởng
- Bản vẽ nhà xưởng công nghiệp

- Bản vẽ CAD hệ thống điện

- Bản vẽ nhà xưởng kết hợp văn phòng

- Bản vẽ nhà xưởng 2 tầng

- Bản vẽ nhà kho

Thông qua bài viết trên, có thể thấy một bộ bản vẽ nhà xưởng đầy đủ nền tảng quan trọng để đảm bảo công trình được triển khai đúng kỹ thuật, kiểm soát chi phí và đáp ứng yêu cầu vận hành sau khi hoàn thành. Việc chuẩn bị hồ sơ thiết kế bài bản ngay từ đầu giúp chủ đầu tư dễ dàng quản lý dự án, hạn chế phát sinh trong quá trình thi công và tối ưu hiệu quả đầu tư.
Thi công nhà xưởng là hạng mục phức tạp, bạn có thể liên hệ chúng tôi để được tư vấn và hỗ trợ nhanh chóng.
>> Thiết kế, xây dựng nhà máy có những hạng mục quan trọng nào?
CÔNG TY TNHH SONG LAM CONS
★ Email: info@songlamcons.com
★ Hotline: 0972.617.767 - 0966.692.683
★ Phường Gò Vấp, TP Hồ Chí Minh, Việt Nam