Quy định PCCC cho nhà xưởng công nghiệp

Nhà xưởng, nhà máy là nhóm công trình phải tuân thủ nhiều quy định về phòng cháy và chữa cháy trong quá trình đầu tư, xây dựng và vận hành. Từ thẩm duyệt thiết kế, nghiệm thu, trang bị hệ thống và kiểm tra định kỳ đều có những yêu cầu pháp lý riêng. Bài viết dưới đây SONGLAMCONS sẽ tổng hợp các quy định PCCC nhà xưởng quan trọng, giúp doanh nghiệp dễ dàng tra cứu và áp dụng theo quy định hiện hành.

Nội Dung

1. Quy định PCCC nhà xưởng hiện nay

Quy định PCCC nhà xưởng là hệ thống các yêu cầu pháp lý, quy chuẩn và tiêu chuẩn kỹ thuật áp dụng đối với nhà xưởng, nhà máy và cơ sở sản xuất nhằm bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy trong quá trình xây dựng và vận hành công trình.

Hiện nay, các yêu cầu này được quy định trong Luật Phòng cháy và chữa cháy, Nghị định 136/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 50/2024/NĐ-CP) cùng các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan. Doanh nghiệp cần nắm rõ để bảo đảm công trình đáp ứng điều kiện đưa vào hoạt động theo quy định của pháp luật.

Nhà xưởng nào phải tuân thủ quy định PCCC?

Theo Luật Phòng cháy và chữa cháy, Nghị định 136/2020/NĐ-CP và các văn bản liên quan, các đối tượng phổ biến gồm:

Nhóm nguy cơ cháy, nổ cao: Nhà máy hóa chất, xăng dầu, khí đốt, sơn, dung môi, cao su, nhựa; kho chứa nhiên liệu, kho hóa chất và các cơ sở sản xuất hoặc lưu trữ chất dễ cháy, dễ nổ.
Nhóm nguy cơ cháy trung bình: Nhà máy chế biến gỗ, giấy, dệt may, thực phẩm; kho nguyên liệu, kho thành phẩm, trung tâm logistics và các cơ sở sử dụng vật liệu dễ cháy thông thường
Nhóm nguy cơ cháy thấp: Nhà máy cơ khí, gia công kim loại, sản xuất bê tông, xi măng, kính, gốm sứ và các cơ sở chủ yếu sử dụng vật liệu không cháy hoặc khó cháy.

Đối với các công trình thuộc danh mục quy định tại Phụ lục V Nghị định 136/2020/NĐ-CP, chủ đầu tư phải thực hiện thẩm duyệt thiết kế và nghiệm thu PCCC trước khi công trình được đưa vào sử dụng. Đây là một trong những thủ tục bắt buộc trong quá trình đầu tư và xây dựng nhà xưởng công nghiệp.

**Xu hướng & tiêu chuẩn thiết kế PCCC

2. Quy định PCCC về vật liệu và hệ thống trong nhà xưởng

2.1 Vật liệu đáp ứng yêu cầu phòng cháy chữa cháy

Theo QCVN 06:2022/BXD, các vật liệu sử dụng cho nhà xưởng cần đáp ứng yêu cầu về giới hạn chịu lửa, khả năng chống cháy lan và phù hợp với từng hạng mục công trình.

Một số vật liệu chống cháy được ứng dụng phổ biến trong nhà xưởng:

Tường, vách ngăn, mái: Thường sử dụng Rockwool Panel, Glasswool Panel hoặc PIR Panel chống cháy nhằm tăng khả năng cách nhiệt, hạn chế cháy lan và đáp ứng yêu cầu về giới hạn chịu lửa.
Trần và hộp kỹ thuật: Sử dụng tấm thạch cao chống cháy, Calcium Silicate Board, MGO Board hoặc tấm xi măng sợi để bảo vệ các khu vực yêu cầu khả năng chịu lửa cao.
Kết cấu thép: Áp dụng sơn chống cháy trương nở (Intumescent Paint), sơn chống cháy gốc xi măng hoặc vữa Vermiculite để bảo vệ cột, dầm, kèo thép và kéo dài thời gian chịu lực khi xảy ra hỏa hoạn.
Khu vực ngăn cháy: Lắp đặt cửa thép chống cháy, cửa kính chống cháy hoặc vách kính chống cháy tại lối thoát hiểm, phòng kỹ thuật và các vị trí ngăn cháy giữa các khu vực.
Khe xuyên tường, xuyên sàn: Sử dụng keo Firestop, cổ ống chống cháy và vật liệu bịt kín chống cháy nhằm ngăn lửa, khói và khí nóng lan qua các khe hở kỹ thuật.

Việc lựa chọn vật liệu cần căn cứ vào hồ sơ thiết kế và yêu cầu về giới hạn chịu lửa của từng khu vực, không nên lựa chọn chỉ dựa trên chi phí đầu tư.

** Các loại Panel phù hợp để xây dựng tường,vách nhà xưởng

2.2 Trang thiết bị và hệ thống PCCC

Các hạng mục phổ biến gồm:

Hệ thống báo cháy tự động: Bao gồm tủ trung tâm, đầu báo khói, đầu báo nhiệt, nút nhấn khẩn cấp, chuông và đèn báo cháy.
Hệ thống chữa cháy cố định: Có thể là hệ thống Sprinkler, họng nước chữa cháy vách tường hoặc các hệ thống chữa cháy phù hợp với tính chất sản xuất.
Phương tiện chữa cháy ban đầu: Bình chữa cháy dạng bột, CO₂ hoặc khí sạch được bố trí theo đúng yêu cầu pháp lý.
Hệ thống cấp nước chữa cháy: Bao gồm bể nước, trạm bơm chữa cháy, đường ống và các thiết bị cấp nước.
Thiết bị hỗ trợ thoát nạn: Đèn EXIT, đèn chiếu sáng sự cố, biển chỉ dẫn thoát hiểm và các thiết bị hỗ trợ sơ tán.
Các Thiết bị báo cháy

Danh mục thiết bị và hệ thống phòng cháy của mỗi nhà xưởng sẽ khác nhau. Việc lựa chọn phụ thuộc vào công năng sử dụng, diện tích, chiều cao công trình và nhóm nguy hiểm cháy, nổ.

Là đơn vị thi công nhà xưởng công nghiệp, SONGLAMCONS thi công nhà xưởng và hệ thống PCCC với các vật liệu, thiết bị đạt yêu cầu kỹ thuật, đáp ứng tiêu chuẩn và hỗ trợ chủ đầu tư trong quá trình nghiệm thu công trình.

3. Quy định về biển báo và nội quy PCCC

Lối thoát nạn phải được bố trí đủ số lượng theo quy mô và công năng sử dụng của công trình. Hành lang, cầu thang và cửa thoát hiểm phải luôn thông thoáng, không bị che khuất; cửa thoát hiểm mở theo chiều thoát nạn và được trang bị đầy đủ đèn EXIT, đèn chiếu sáng sự cố cùng biển chỉ dẫn thoát hiểm theo đúng quy chuẩn.

Bảng nội quy PCCC, tiêu lệnh chữa cháy và biển báo chỉ dẫn phải được lắp đặt tại các vị trí như bình chữa cháy, tủ chữa cháy, nút nhấn báo cháy, lối thoát hiểm và khu vực tập trung đông người. Đối với kho hóa chất, kho nhiên liệu hoặc các khu vực có nguy cơ cháy, nổ cao, cần bổ sung các biển cảnh báo như “Cấm lửa”, “Cấm hút thuốc” và “Nguy hiểm cháy nổ” theo quy định.

4. Quy định an toàn về hệ thống điện trong nhà xưởng

Điện là một trong những nguyên nhân phổ biến gây cháy, nổ tại nhà xưởng nếu không được thiết kế và quản lý đúng kỹ thuật. Vì vậy, đây là hạng mục bắt buộc phải được xem xét trong quá trình thẩm duyệt công trình và kiểm tra an toàn khi đưa vào vận hành.

Hạng mục này phải được thiết kế, lắp đặt theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật; sử dụng dây dẫn, tủ điện và thiết bị đóng cắt phù hợp với công suất sử dụng. Đồng thời cần trang bị aptomat, cầu chì, thiết bị chống rò điện và rơle bảo vệ quá tải nhằm hạn chế nguy cơ chập điện, quá tải gây cháy.

Trong quá trình vận hành, doanh nghiệp cần kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ, kịp thời sửa chữa hoặc thay thế các thiết bị hư hỏng để bảo đảm hệ thống luôn hoạt động an toàn và đáp ứng yêu cầu.

Dựa trên kinh nghiệm thực hiện nhiều dự án nhà xưởng công nghiệp, SONGLAMCONS chia sẻ các tiêu chuẩn kỹ thuật và giải pháp lắp đặt điện nhà xưởng “Tại đây”

5. Quy định về kiểm tra và bảo dưỡng hệ thống PCCC

Sau khi đưa vào sử dụng, toàn bộ hệ thống PCCC phải được kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ nhằm bảo đảm luôn trong trạng thái sẵn sàng hoạt động. Đây là yêu cầu bắt buộc được nêu rõ tại Nghị định 136/2020/NĐ-CP, TCVN 3890:2023.

Bình chữa cháy nên được kiểm tra tối thiểu 06 tháng/lần; hệ thống báo cháy, hệ thống chữa cháy tự động, máy bơm chữa cháy và các thiết bị PCCC khác cần được kiểm tra, bảo dưỡng ít nhất 01 lần/năm hoặc theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Kết quả kiểm tra phải được lập biên bản và lưu trong hồ sơ quản lý.

Bên cạnh việc kiểm tra, bảo dưỡng thiết bị, doanh nghiệp cũng cần tổ chức huấn luyện nghiệp vụ PCCC, hướng dẫn sử dụng phương tiện chữa cháy và diễn tập phương án chữa cháy theo quy định. Việc không thực hiện đầy đủ các yêu cầu này có thể bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt lên đến 40 triệu đồng.

Việc tuân thủ đầy đủ các quy định PCCC là điều kiện bắt buộc để nhà xưởng được thẩm duyệt và đưa vào vận hành. Quan trọng hơn, hệ thống phòng cháy đạt tiêu chuẩn còn góp phần bảo vệ tính mạng người lao động, tài sản và duy trì hoạt động sản xuất an toàn khi xảy ra sự cố.

6. Những văn bản pháp lý và nghị định mới về phòng cháy chữa cháy

Các yêu cầu về phòng cháy chữa cháy được xây dựng trên nhiều bộ luật, nghị định và tiêu chuẩn kỹ thuật. Mỗi văn bản sẽ có một nội dung khác nhau.

Văn bản	Nội dung áp dụng
Luật phòng cháy và chữa cháy năm 2001 ( sửa đổi, bổ sung năm 2013)	Quy định trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong công tác phòng cháy và chữa cháy.
Nghị định 136/2020/NĐ-CP	Quy định điều kiện an toàn PCCC, danh mục công trình phải thẩm duyệt, nghiệm thu và quản lý PCCC
Thông tư 149/2020/TT-BCA	Hướng dẫn hồ sơ quản lý PCCC, tổ chức lực lượng PCCC cơ sở, kiểm tra và xây dựng phương án chữa cháy.
QCVN 06:2022/BXD	Quy chuẩn về an toàn cháy cho nhà và công trình: bậc chịu lửa, khoảng cách chống cháy lan, lối thoát nạn và các yêu cầu kỹ thuật khác.
TCVN 3890:2023	Quy định việc trang bị, bố trí, kiểm tra và bảo dưỡng phương tiện PCCC.
TCVN 7738:2021	Quy định yêu cầu kỹ thuật đối với hệ thống báo cháy tự động.
TCVN 7336	Quy định thiết kế và lắp đặt hệ thống chữa cháy tự động Sprinkler.

Trên đây là những quy định PCCC nhà xưởng quan trọng mà doanh nghiệp cần lưu ý trong quá trình đầu tư, xây dựng và vận hành công trình. Nhà xưởng cần áp dụng đúng các quy định hiện hành và đầu tư hệ thống đạt tiêu chuẩn để đáp ứng yêu cầu thẩm duyệt, nghiệm thu cũng như bảo đảm an toàn trong quá trình vận hành.

CÔNG TY TNHH SONG LAM CONS
★ Email: info@songlamcons.com
★ Hotline: 0972.617.767 - 0966.692.683
★ Phường Gò Vấp, TP Hồ Chí Minh, Việt Nam